تربیت مربی و کارشناس امدادگر


تربیت مربی و کارشناس امدادگر

ایران جزء ده کشور اصلی بلاخیز دنیا است. ۱۶۰۰۰۰ نفر طی یک قرن از بلایای طبیعی فوت کرده اند. اگر بخواهیم سوانح و حوادث غیر مترقبه دیگر را نیز محاسبه کنیم، رقم مذکور خیلی بیش از اینها خواهد شد. نیازهای برآورده نشده روانی- اجتماعی مردم ، طی ۵ پژوهش موازی در سال ۷۷ - ۱۳۷۶ از طریق کمیته فرعی تخصصی بهداشتی کاهش اثرات بلایای طبیعی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ، در دو زلزله بیرجند و اردبیل بررسی شد ( یاسمی و همکاران ۱۳۷۷ ). این پژوهش نشان داد که یکسال پس از زلزله ، بالغین سه برابر و کودکان دو برابر بیشتر از جمعیت آسیب ندیده از اختلالات روانی رنج می برند و به نیازهای روانی - اجتماعی آنها توجه نشده بوده است، همچنین در این پژوهشها مشخص گردید که امدادگران نیز در زمینه چگونگی حمایت روانی- اجتماعی از آسیب دیدگان نیاز به آموزش دارند. با توجه به این مسئله یک برنامه کشوری برای مداخلات روانی اجتماعی در بلایای طبیعی تهیه گردید و متون آموزشی برای سه سطح متخصصین ، امدادگران و مدیران و پمفلتهایی برای مردم عادی تهیه شد و امدادگران هلال احمر با همکاری این نهاد آموزش دیدند.
کلیه روانشناسان و روانپزشکان شبکه بهداشت روان کشور طی دو کارگاه تخصصی « حمایتهای روانی- اجتماعی در شرایط اضطراری » آموزش ویژه دیدند. سال ۱۳۸۱ در جریان زلزله قزوین مداخله برنامه ریزی شده براساس برنامه کشوری انجام گردید. مطالعه پایلوت در زلزله قزوین نشان داد که برنامه کشوری اجرایی می باشد و مداخلات روانی - اجتماعی عملی و موثر است. این برنامه در سال ۱۳۸۱ پس از زلزله ثزوین بازبینی و تصحیح شد. در زلزله بم نیز با توجه به وسعت حادثه و برجای ماندن تعداد زیادی از آسیب دیدگان روانی، این برنامه مورد بازبینی مجدد قرار گرفت تا اینکه منطبق بر شرایط موجود در شهرستان بم به یک طرح عملیاتی نهایی تبدیل شد و هم اکنون در حال اجرا و بهره برداری می باشد.
اهداف برنامه :
هدف کلی
- پیشگیری از عوارض روانی- اجتماعی ناشی از حوادث غیر مترقبه
اهداف اختصاصی
- کاهش شیوع و پیشگیری از پیشرفت و تشدید عوارض روانی در حوادث غیر مترقبه
- افزایش توان انطباق و آماده سازی بازماندگان
- تقویت مهارتهای اجتماعی بازماندگان و کمک به جامعه برای سازماندهی مجدد، خودیاری و بازسازی جامعه
- ارتقا سطح سلامت روان مثبت درجامعه
امکانات موجود
۱- وجود برنامه مدون کشوری مداخله بهداشت روان در بلایای طبیعی
۲- وجود متون آموزشی اولیه در این زمینه
۳- وجود گروه وسیعی از مسئولین اجرایی علاقمند در استانداری ، هلال احمر ، سازمان بهزیستی و دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور ( ریاست و معاونت بهداشت و نیروهای تخصصی شامل روانپزشک، روانشناس و دستیار روانپزشکی )
۴- وجود شبکه امدادرسانی هلال احمر و امدادگران داوطلب در استانهای سراسر کشور
۵- وجود روحانیون و نهادهای مذهبی و وجود اعتقادات دینی در مردم که تحمل استرس را آسان می سازد.
۶- ارائه خدمات بهداشتی از طریق نظام مراقبتهای بهداشتی اولیه ( PHC ) در سراسر کشور
محدودیتها
۱- پایین بودن سطح دانش و مهارت عملی نیروهای انسانی در نهادهای مختلف ارائه دهنده خدمات
۲- منفی بودن نگرش برخی از مسئولین و اقشار جامعه نسبت به خدمات بهداشت روانی و قایل نشدن اولویت مناسب برای اینگونه خدمات
۳- کم بودن گرایش به همکاری بین بخشی
رویکرد های استراتژیک
- توجه به سرعت و فوریت ( Urgency ) علاوه بر اولویت ( Priority )
- رویکرد سلامت نگر ( Health oriented ) بجای رویکرد بیمارنگر ( Patient oriented )
- توانمند سازی بجای رویکرد حمایتگر صرف
- رویکرد مبتنی بر جامعه بجای رویکرد مبتنی بر کلینیک و بیمارستان
همکاری بین بخشی ( Intersect oral Collaboration )
ایجاد هماهنگی بین سازمانها و نهادهایی که می توانند به نحوی دراجرای طرح همکاری نمایند از قبیل : جمعیت هلال احمر، سازمان بهزیستی کشور، نیروی نظامی و انتظامی، آتش نشانی و بخصوص روحانیون و علماء و افراد صاحب نفوذ محلی، شوراهای منطقه ای ، نیروها و سازمانهای غیر دولتی و بین المللی که علاقمند به همکاری و اجرای اهداف برنامه می باشند.
مشارکت مردمی
مشارکت مردمی، مهمترین و وسیعترین نقش را در مقابله با عوارض روانی- اجتماعی حوادث دارد. کودکان آسیب دیده از اولویت بالایی برخوردار بوده لذا مشارکت افراد و نیروهای مردمی بخصوص همیاری همسالان، در ارائه خدمات بهداشتی درمانی به این گروه سنی ، حائز اهمیت بسیاری است.
توجه به فرهنگ بومی ، اعتقادات، آداب و رسوم مذهبی
راهبرد کلی در بستر فرهنگ بومی و متناسب با آن شکل خواهد گرفت. بسیاری از مراسم دینی و سنتی در صورتیکه در چارچوب برنامه مشخصی مد نظر قرار گیرند ، می توانند در برنامه ریزیهای بهداشت روانی درجریان حوادث غیر مترقبه مورد استفاده قرار گیرند.
استراتژیهای ( راهبردهای ) اجرایی برنامه
در حمایت روانی - اجتماعی در حوادث غیر مترقبه
۱-استراتژی اداری:
تشکیل کمیته حمایت روانی - اجتماعی ناشی از حوادث غیر مترقبه در چارچوب تشکیلاتی ستاد حوادث غیر مترقبه بهداشت و درمان وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی بشرح زیر می باشد:
۱-۱- در سطح ستادی:
- تعیین مسئول کشوری حمایت روانی - اجتماعی در حوادث غیر مترقبه که رابط کمیته فرعی تخصصی بهداشت درمان در حوادث غیر مترقبه نیز خواهد بود.
- تشکیل کمیته علمی- مشورتی کاهش اثرات روانی ناشی از حوادث غیر مترقبه ، تحت نظارت اداره سلامت روان
- این کمیته ۵-۷ عضو خواهد داشت، ریاست کمیته بعهده رئیس کمیته فرعی بهداشت و درمان حوادث غیر مترقبه در وزارت متبوع و دبیر کمیته مسئول کشوری اداره سلامت روان می باشد.





دیدگاه ها

ارسال نظر


اگر تصویر خوانا نیست اینجا کلیک کنید
همزمان با تأیید انتشار نظر من، به من اطلاع داده شود.
* نظر هایی كه حاوی توهین است، منتشر نمی شود.
* لطفا از نوشتن نظر های خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.